Skip to content

प्रेरणादायक कहानी (न्याय std 6) | Hindi Kahani pdf

std 6 hindi न्याय - प्रेरणादायक कहानी
2347 Views

न्याय – इस कहानी में चातुर्य की बात है । हसन नाम का एक लड़का अपनी चतुराई से सच्चा न्याय करके अली ख्याता को मोहरें वापस दिलवाता है यह रोचक कहानो न्याय और बुद्धिमत्ता को एक झलक देती है । अकबर बीरबल की कहानी छोटी सी बीरबल की चतुराई के किस्से pdf, चतुराई से संबंधित कहानी in short,एक बच्चेने कैसे गरीब आदमी को दिलाया न्याय, Nyay std 6 Hindi, Best Motivation story in Hindi, std 6 Hindi Nyay, Raja ka nyay, Best Hindi Kahaniya, Hindi kahaniya for kids, chaturai in hindi, बीरबल की चतुराई के किस्से short story, birbal ki chaturai ki kahani, birbal ki kahani, chaturai story in Gujrati,

न्याय – प्रेरणादायक कहानी

पुराने जमाने में ईराक की राजधानी बगदाद में एक व्यापारी रहता था , नाम था उसका , अली ख्वाजा । व्यापार करते – करते जब उसके पास एक हजार सोने की मोहरें इकट्ठी हो गई , तो उसने मक्का शरीफ़ को यात्रा का निश्चय किया । चूँकि वह अकेला रहता था , उसने अपनी जमा पूँजी अपने मित्र के यहाँ रखने का निश्चय किया ।

यात्रा के खर्च के लिए उसने पाँच सौ मोहरें अलग रख लीं फिर एक घड़े में बची हुई मोहरें डालकर तेल भर दिया । अली ख्वाजा पड़ोस में अपने मित्र वाजिद के घर गया । उसको अपनी यात्रा के बारे में बताया और कहा , ‘ यह तेल का घड़ा मैं आपके घर रखकर जाना चाहता हूँ । मक्का से लौटकर ले लूँगा । ‘

वाजिद ने अपने तहखाने की चाबी उसे देते हुए कहा कि , ” आप अपना घड़ा तहखाने में रख आइए और जब आप लौटें तो उसी स्थान से ले लीजिए । ” अली ख्वाजा घड़ा रखकर यात्रा के लिए निकल गया ।

एक दिन वाजिद के घर दावत थी तरह – तरह के पकवान बनाते हुए तेल खत्म हो गया । रात का समय था वाजिद की बीवी अपना सिर खुजलाने लगी । तभी उसे अली ख्वाजा के तेल के घड़े की याद आई । उसने वाज़िद से कहा ” आप तहखाने में रखे तेल के घड़े से थोड़ा तेल निकाल लाइए । इस समय बाजार तो बंद हैं कल सुबह बाज़ार से नया तेल लाकर घड़े में भर देंगे । ख्वाजा आज रात ही आकर तो तेल नहीं माँगेंगे । “

बीवी की बात सुनकर वाजिद तहखाने में गया । जब घड़े की सील खोलकर तेल निकालने लगा तब घड़े में से सिक्कों की आवाज़ आई । उसे लगा कि घड़े में तेल के नीचे कुछ है । इसलिए उसने दूसरे बर्तन में सारा तेल निकाल लिया । उसने देखा कि घड़े में तो पाँच सौ सोने की मोहरें थीं । उसने उन मोहरों को अपनी तिजोरी में छिपाकर रख दिया और तेल लाकर बीवी को दे दिया ।

अगले दिन उसने बाजार से नया तेल लेकर घड़े में भर दिया । उसे वैसे ही सीलबंद कर दिया जैसे कि ख्वाजा अली ने किया था ।

कुछ दिनों के बाद ख्वाजा मक्का की यात्रा से वापस आया । घर में अपना सामान रखकर वह सीधा वाजिद के घर गया और अपनी यात्रा की सारी बातें बताईं । फिर तेल का घड़ा लेकर वह घर आ गया । जब उसने घड़े का तेल निकालकर देखा तो उसके पैरों तले जमीन ही खिसक गई । वह सिर पकड़ कर बैठ गया , क्योंकि घड़े में एक भी सोने की मोहर नहीं थी ।

वह सोचने लगा , अब क्या किया जाए ? वह उलटे पाँव वाजिद के घर गया और अपनी मोहरें माँगने लगा । वाजिद ने कहा कि , ” सीलबंद तेल का घड़ा आपको उसी स्थान से मिला जहाँ आप रखकर गए थे । मैंने तो उसे हाथ भी नहीं लगाया । मैं कैसे मान लूँ कि उसमें सोने की मोहरें थीं । “

दोनों मित्रों में कहा – सुनी होने लगी । दोनों का झगड़ा सुनकर आस पास के लोग इकट्ठे हो गए । उन्होंने जब झगड़े को बढ़ते हुए देखा तो ख्वाजा से कहा कि , “ आप काजी की अदालत में जाइए । वह ही आपके झगड़े को मिटा सकता है । ” ख्वाजा ने काजी की अदालत में अपनी बात रखी परंतु पक्के सबूतों अभाव में उसे वहाँ से निराश लौटना पड़ा । तब उसने बगदाद के खलीफ़ा के यहाँ अपील की और न्याय माँगा

खलीफ़ा ने उसकी अपील स्वीकार कर ली । खलीफ़ा ने सारे मामले पर विचार करने के लिए कुछ समय चाहा । एक सप्ताह बाद का समय सुनवाई के लिए दिया गया । ख्वाजा और वाजिद का किस्सा अब प्रख्यात हो गया था ।

खलीफ़ा एक दिन अपना भेष बदलकर शहर में घूम रहे थे । तभी उन्होंने कुछ लड़कों को न्यायालय का खेल खेलते हुए देखा वह छिपकर उनका खेल देखने लगे । उन्हें लगा कि जो लड़का न्यायाधीश बना है , बड़ा समझदार है । वह जिस तरह न्याय कर रहा है , बिलकुल ठीक है ।

इसलिए उन्होंने उस लड़के को अपने पास बुलाया और उसका नाम पूछा । लड़के ने कहा , ” मेरा नाम हसन है”

खलीफ़ा ने कहा , ” मैंने तुम्हारा खेल देखा तुम बहुत समझदार हो । कल हमारे दरबार में आना । “

न्याय – प्रेरणादायक कहानी video

अगले दिन खलीफ़ा के दरबार में अली ख्वाजा , वाजिद और हसन उपस्थित हुए । खलीफ़ा ने हसन से कहा कि , ” तुम इन दोनों के झगड़े का किस्सा सुनो और बताओ कि इनमें से कौन सच बोल रहा है ? “

हसन ने दोनों की बातें ध्यान से सुनीं । फिर उसने दो तेलियों को बुलवाया । थोड़ी देर में दो तेली आ गए ।

हसन ने उनसे कहा ” आप इस घड़े के तेल की जाँच कीजिए और बताइए , इस घड़े में तेल कितना पुराना है ? “

दोनों तेलियों ने बारी – बारी से तेल को देखा , सूँघा और चखा । फिर अपना निर्णय दिया । ” घड़े का तेल दो महीने पुराना लगता है , इससे ज्यादा नहीं ” ,

तेलियों की बात सुनकर वाजिद तो घबरा गया । अली ख्वाजा खुश होकर बोल पड़ा , ” हुजूर , मैं तो छः महीने पहले मक्का की यात्रा करने गया था । तभी मैंने तेल खरीदा था । “

तेलियों और अली ख्वाजा की बात सुनकर सब को वास्तविकता का ज्ञान हो गया । खलीफ़ा को न्याय के लिए सबूत मिल गया था । खलीफ़ा ने हसन को धन्यवाद दिया और वाजिद से कहा कि , ” आपने अली ख्वाजा के घड़े से तेल और मोहरें निकाली हैं आप उन्हें वापिस कीजिए और चोरी और विश्वासघात के अपराध की सजा भुगतिए । “

खलिफ़ा ने हसन को बहुत सारा पुरस्कार दिया । खलीफ़ा के दरबार में उपस्थित सभी लोगों ने हसन की सूझ – बूझ और न्याय की भूरि – भूरि प्रशंसा की ।

ન્યાય ધોરણ 6

જુના જમાનાની વાત છે, ઇરાકની રાજધાની બગદાદમાં એક વેપારી રહેતો હતો, તેનું નામ અલી ખ્વાજા હતું. વેપાર કરતી વખતે, જ્યારે તેની પાસે એક હજાર સોનાના સિક્કા એકઠા થયા, ત્યારે તેણે મક્કા શરીફ હજ માટે જવાનું નક્કી કર્યું. તે એકલો રહેતો હોવાથી તેણે તેની બચત તેના મિત્ર પાસે સાચવવા મુકી રાખવાનું નક્કી કર્યું.

તેણે હજના ખર્ચ માટે પાંચસો સિક્કા અલગ રાખ્યા, પછી બાકીના સિક્કાને એક ઘડામાં મૂકી અને તેમાં તેલ ભરી દીધું. અલી ખ્વાજા પડોશમાં રહેતા તેના મિત્ર વાજિદના ઘરે ગયો. તેને તેની યાત્રા વિશે જણાવ્યું અને કહ્યું, ‘હું આ તેલનો ઘડો તમારા ઘરે રાખવા માંગુ છું. મક્કાથી પાછા ફર્યા પછી લઈ જઈશ. ‘

વાજિદે તેને તેના ભોંયરાની ચાવી આપી અને કહ્યું, ” તમે ઘડો ભોંયરામાં રાખી દો અને જ્યારે તમે પાછા આવો ત્યારે તે જ જગ્યાએથી ઘડો લઈ જશો.” અલી ખ્વાજા ઘડાને રાખીને પ્રવાસ માટે રવાના થયો.

એક દિવસ વાજિદના ઘરે મિજબાની હતી, વિવિધ વાનગીઓ બનાવતી વખતે તેલ ખતમ થઈ ગયું. રાતનો સમય હતો, વાજિદની પત્નીને માથું ખંજવાળવા લાગી હવે શુ કરવુ ? પછી તેને અલી ખ્વાજાનો તેલનો ઘડો યાદ આવ્યો.

તેણે વાજીદને કહ્યું, “તમે ભોંયરામાં રાખેલા તેલના ઘડામાંથી થોડું તેલ કાઢી લો. આ સમયે બજાર બંધ છે, કાલે સવારે બજારમાંથી નવું તેલ લાવીને ઘડામાં ભરી દઈશું. ખ્વાજા આજે રાત્રે નહીં આવીને કઇ તેલ નહી માંગે.”

પત્નીની વાત સાંભળીને વાજિદ ભોંયરામાં ગયો. જ્યારે તેણે ઘડાનુ સીલ ખોલી અને તેલ કાઢવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે ઘડામાંથી સિક્કાઓનો અવાજ આવ્યો. તેને લાગ્યું કે ઘડામાં તેલની નીચે કંઈક છે. તેથી તેણે બિજા વાસણનો ઉપયોગ કરીને બધુ તેલ કાઢી લીધુ પછી તેણે જોયું કે ઘડામાં પાંચસો સોનાના સિક્કા હતા. તેણે તે સિક્કા પોતાની તિજોરીમાં સંતાડી દીધા અને તેલ લાવીને તેની પત્નીને આપ્યુ.

બીજે દિવસે તેણે બજારમાંથી નવું તેલ લઈને ઘડામાં ભર્યું. ખ્વાજા અલીએ જે રીતે કર્યું હતું તે જ રીતે તેને સીલ કરવામાં આવ્યું હતું. થોડા દિવસો પછી ખ્વાજા મક્કાના પ્રવાસેથી પાછા ફર્યા. પોતાનો સામાન ઘરે રાખીને સીધા વાજિદના ઘરે ગયો અને તેની મુસાફરીની તમામ વિગતો જણાવી. પછી તે તેલનો ઘડો લઈને ઘરે આવ્યો.

તેણે ઘડામાંથી તેલ કાઢીને જોયું તો તેના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તે માથું પકડીને બેસી ગયો, કારણ કે ઘડામાં સોનાની એક પણ મુદ્રા ન હતી. તે વિચારવા લાગ્યો કે હવે શું કરવું? તે વાજિદના ઘરે પાછો ગયો અને તેના સિક્કા માંગવા લાગ્યો.

વાજિદે કહ્યું, “તમને સીલબંધ તેલનો ઘડો એ જ જગ્યાએથી મળ્યો છે જ્યાં તમે તેને રાખ્યો હતો. મેં તેને હાથ પણ નથી લગાવ્યો. હું કેવી રીતે માની શકું કે તેની અંદર સોનાના સિક્કા હતા.” બંને મિત્રો વચ્ચે બોલાચાલી થવા લાગી.

બંને વચ્ચે બોલાચાલી થતા આસપાસના લોકો એકઠા થઈ ગયા. જ્યારે તેણે ઝઘડો વધતો જોયો ત્યારે તેણે ખ્વાજાને કહ્યું, “તમે કાઝીના દરબારમાં જાઓ. તે જ તમારો ઝઘડો ખતમ કરી શકે છે.

ખ્વાજાએ કાઝીની કોર્ટમાં પોતાનો કેસ રજૂ કર્યો, પરંતુ નક્કર પુરાવાના અભાવે તેમને નિરાશ થઈને પાછા ફરવું પડ્યું. ત્યારબાદ તેણે બગદાદના ખલીફાને અપીલ કરી અને ન્યાયની માંગણી કરી.

ખલીફાએ તેની અપીલ સ્વીકારી. ખલીફાએ સમગ્ર ઘટના અંગે વિચારણા કરવાનું નક્કી કર્યું. અને તેઓએ થોડો સમય માંગ્યો. એક અઠવાડિયા પછી સુનાવણી કરવાનુ નક્કી થયુ. ખ્વાજા અને વાજીદની વાત હવે પ્રખ્યાત થઈ ગઈ હતી.

એક દિવસ ખલીફા સાદા વેશમાં શહેરમાં ફરતો હતો. ત્યારે તેણે કેટલાક છોકરાઓને ન્યાયની રમત રમતા જોયા. તેઓ છૂપી રીતે તેમની રમત જોવા લાગ્યા. તેમને લાગ્યું કે જે છોકરો ન્યાયાધીશ બન્યો છે તે ખૂબ જ બુદ્ધિશાળી છે. તે જે રીતે ન્યાય કરી રહ્યો છે, તે એકદમ સચોટ છે. તેથી તેણે તે છોકરાને તેની પાસે બોલાવ્યો અને તેનું નામ પૂછ્યું.

છોકરાએ કહ્યું, “મારું નામ હસન છે.”

ખલીફાએ કહ્યું, “મેં તમારી રમત જોઈ છે. તમે ખૂબ જ હોશિયાર છો. કાલે અમારા દરબારમાં આવો.”

બીજા દિવસે અલી ખ્વાજા, વાજિદ અને હસન ખલીફાના દરબારમાં હાજર થયા. ખલીફાએ હસનને કહ્યું, “તમે તેમના ઝઘડાની વાત સાંભળો અને કહો કે તેમાંથી કોણ સાચું કહે છે?”

હસને બંનેની વાત ધ્યાનથી સાંભળી. પછી તેણે બે તૈલીને બોલાવ્યા. થોડીવારમાં બે તૈલી આવી પહોંચ્યા. હસને તેઓને કહ્યું, “તમે આ ઘડામાંનું તેલ તપાસો અને મને કહો કે આ ઘડામાંનું તેલ કેટલું જૂનું છે?”

બંને તેલવાળાઓએ તેલ તરફ જોયું, ગંધ લીધી અને તેનો સ્વાદ ચાખ્યો. પછી પોતાનો નિર્ણય આપ્યો. “વાસણમાં તેલ બે મહિના જૂનું લાગે છે, તેનાથી વધુ નહીં”, તેણે કહ્યું.

તેલવાળાની વાત સાંભળીને વાજિદ ડરી ગયો. અલી ખ્વાજા ખુશ થયા અને બોલ્યા, “હુઝુર, હું છ મહિના પહેલા મક્કા ફરવા ગયો હતો. ત્યારે જ મેં તેલ ખરીદ્યું હતું.”

ખલીફાને ન્યાય માટે પુરાવા મળી ગયા હતા. ખલીફાએ હસનનો આભાર માન્યો અને વાજિદને કહ્યું, “તમે અલી ખ્વાજાના ઘડામાંથી તેલ અને સિક્કાઓ કાઢ્યા છે, તમારે તે પરત કરવા પડશે અને ચોરી અને વિશ્વાસઘાતના ગુનાની સજાનો સામનો કરવો પડશે.”

ખલીફાએ હસનને ઘણુ ઈનામ આપ્યુ. ખલીફાના દરબારમાં હાજર તમામ લોકોએ હસનની સમજણ અને ન્યાયની ખુબ જ પ્રશંસા કરી.

અકબર બીરબલની વાર્તાઓ pdf

🍁 રખાવટ – દુશ્મન હોય તો આવા

🍁 ચમારના બોલે – મેઘાણી

🍁 બદમાશ – ઝવેરચંદ મેઘાણી

1 thought on “प्रेरणादायक कहानी (न्याय std 6) | Hindi Kahani pdf”

  1. Pingback: प्रेरणादायक कहानियां : राजा का हाथी - AMARKATHAO

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *